همگام با گذر زمان و پیشرفت علم و تکنولوژی، در حوزه روابط اجتماعی افراد جوامع مختلف، تغییرات و تحولاتی رخ داده است که با اندکی تامل قابل مشاهده است. تغییرات در آمال و آرزوها، نیازها و انتظارات افراد بر نهادهای اجتماعی تأثیر گذاشته و از دگرگونی این نهادها تأثیر می‌پذیرد. نهاد خانواده نیز به عنوان پایه‌ای‌ترین نهاد هر جامعه از این حوزه مصون نمانده و در حال تغییر و دگرگونی است. بی‌تردید تحولات در نقش و جایگاه نهاد خانواده، در وضعیت جامعه و کارکردهای آن قابل مشاهده خواهد بود. یکی از مهم‌ترین این تغییرات در دهه‌های اخیر در حوزه ازدواج رخ داده است. این نوشتار درصدد است تا دگرگونی‌های اجتماعی در مسأله ازدواج در ایران را به همراه نقش و عملکرد حکومت و نهادهای ذیربط بررسی نماید.